21 بازدید ::: ۹:۴۶ ::: ۱۳۹۹/۰۹/۱۳

الکلی کیست؟ عوارض مصرف الکل چیست؟

اثرات وابستگی به مصرف الکل

منظور از وابستگی، مجموعه ای از علائم و مشکلات رفتاری، شناختی و فیزیولوژیک است که به دنبال مصرف طولانی مدت مواد ایجاد می شوند؛ در این حالت فرد به صورت اجباری به مصرف الکل می پردازد و ناتوان از قطع مصرف آن است. زمانی گفته می شود فرد به مرحله ی وابستگی به الكل رسیده است که موارد زیر را به مدت دوازده ماه مستمر داشته باشد:

  • تحمل

منظور از تحمل آن است که فرد مجبور به بالا بردن میزان ماده ی مصرفی خود تا دست یافتن به همان اثرات قبلی ماده است. پدیده ی تحمل باعث می شود فرد مرتبا بر مقدار ماده ی مصرفی خود بیفزاید و به همین دلیل قادر به کنترل مقدار مصرف خود نیست.

  • علائم محرومیت

 چنانچه ماده ی مصرفی یعنی الکل به فرد مصرف کننده نرسد، دچار تغییرات روانی و جسمانی مختلف و ناخوشایندی می شود که به این پدیده محرومیت می گویند.محرومیت باعث می شود فرد هر چه سریع تر در جست وجوی الكل برآید و آن را مصرف کند تا از علائم و تغییرات ناشی از آن رهایی یابد. علائم ترک مصرف الکل شامل مواردی مانند رعشه، تعریق شدید، لرزش، بی خوابی، تهوع، خطاهای حسی، اضطراب و گاهی تشنج است.

  • مصرف اجباری

 یعنی فرد نمی تواند به قطع یا کنترل مصرف الکل مبادرت بورزد و به رغم آگاهی از ابتلا به مشکل جسمانی یا روانی مکرر و اختلال در عملکردهای اجتماعی، شغلی و تحصیلی، همچنان ماده را مصرف می کند.

در سوء مصرف الکل، پدیده های تحمل، محرومیت و مصرف اجباری مواد وجود ندارد، بلکه فرد به دنبال مصرف مواد با مشکلاتی روبه رو می شود.

به این ترتیب سوء مصرف الکل، نوعی از مصرف است که باعث ایجاد عواقب و پیامدهای نامطلوب می شود. برای آنکه مشخص شود فردی به مرحله ی سوء مصرف الکل  رسیده یانه، لازم است حداقل یکی از موارد زیر را به مدت دوازده ماه مستمر داشته باشد   

مصرف مکرر مواد به نوعی که مانع انجام نقشها و تعهدات شغلی و تحصیلی و خانوادگی فرد شود برای نمونه به علت مصرف الکل از کلاس درس غیبت کند، یا فعالیت شغلی خود را به درستی انجام یا قادر به رسیدگی به فرزندان خود نباشد.

مصرف مکرر الكل در مواردی که امکان خطر جانی وجود دارد؛ مانند وقتی که مصرف کننده تحت تأثیر مصرف الکل به رانندگی خطرناک بپردازد.

مصرف الکل و مشکلات آن

ایجاد مشکلات مکرر قانونی به دنبال مصرف مواد مانند دستگیری و زندان

با ادامه یافتن مصرف مداوم، مشکلات اجتماعی و ارتباطی تشدید شود؛ مانند مردی که به علت مصرف الكل مرتبا با همسرش اختلاف دارد اما مصرف را ادامه می دهد.

همانطور که مشاهده می کنید هنوز در سوء مصرف الکل، وضعیت مصرف در فرد به حالت غیرقابل کنترل نرسیده است و همین موضوع تفکیک کننده ی مرحله سوءمصرف از مرحله ی وابستگی یا همان اعتیاد است.

اثرات منفی مصرف مشروبات الکلی

چگونگی تأثیر ماده از جمله الكل برفرد، تابع خواص ذاتی ماده  مصرفی و تعامل آن با افراد و موقعیت فرد مصرف کننده است. در واقع تأثير الكل بر فرد مصرف کننده، به میزان قابل توجه به مشخصات او بستگی دارداین مشخصات عبارت اند از:

شرایط جسمی فرد، انتظار فرد از الکل، تجربیات قبلی تأثير الكل و ماده ی مصرفی همزمان با الكل. با این حال، مصرف الکل در کوتاه مدت و بلندمدت صرف نظر از تفاوت های فردی، اثرات منفی بسیاری دارد که در زیر به برخی از آنها اشاره شده است:

الكل می تواند، آثار سوء بسیاری برای جسم داشته باشد، به حدی که محققان در مشخص کردن همه ی آثار آن دچار مشکل شده اند.

به روشنی معلوم است مصرف طولانی الکل می تواند بیماری های متعددی ایجاد کند که برخی از آنها کشنده است. یکی از مشکلاتی که الکل می تواند ایجاد کند، بیماری قلبی است؛ به طوری که مصرف زیاد الکل ضربان قلب را نامنظم و فشار خون و نبض را برهم می زند.

تحقیقی در این زمینه نشان می دهد مصرف الکل می تواند فشار خون را در حد بیماری افزایش دهد. زیاده روی در مصرف الكل، می تواند به عضلات قلب نیز صدمه وارد کند و حتی می تواند قلب را از کار بیندازد؛ زنان در این زمینه صدمه پذیرتر هستند.

همچنین الکل به تنهایی نمی تواند سرطان ایجاد کند، اما می تواند اثر عوامل دیگری را که سرطان زا هستند، افزایش دهد و در ایجاد سرطان های متفاوتی از جمله: ریه مری، معده، لوزالمعده و… کمک کند.

حتی مصرف بسیار اندک الکل توسط زنان، می تواند احتمال گرفتاری آنان به سرطان سینه را تا ۳۰ درص افزایش دهد.

از دیگر بیماری هایی که الکل می تواند ایجاد کند، ناراحتی مرتبط با کبد است. ۱۰ تا ۳۵ درصد از مصرف کنندگان سنگین الکل، به هپاتیت الکی مبتلا شوند و ۱۰ تا ۲۰ درصد دچار بیماری کبدی دیگر خواهند شد؛ زیرا الکل در کبد به ماده ای بسیار مضر تبدیل می شود که می تواند صدمات اساسی به کبد وارد سازد. الكل آثار خطرناکی نیز برای بارداری و رشد کودک دارد، حتی مصرف الکل آثار مخربی بر رشد جنین دارد. از جمله این آثار می توان به کم وزنی نوزاد و سقط جنین اشاره کرد. مصرف زیاد الکل نیز می تواند منجر به نقص جسمی یا روانی نوزاد شود

بیماریهای روانی و عصبی از دیگر آثار مصرف الکل است، زیرا الكل آثار گسترده ای بر مغز می گذارد. تحقیق گسترده در این زمینه نشان می دهد که الكل آثار مثبتی بر توانایی تفکر و استدلال فرد ندارد و مصرف اعتیادگونه ی الکل، می تواند رفته رفته منجر به افسردگی و گیجی شود. در موارد مزمن بخش خاکستری مغز آسیب می بیند که احتمالا منجر به اختلالات مغزی می شود.

مصرف الکل

افسانه ها و واقعیت ها درباره مصرف الکل

افسانه ۱:مصرف الکل اعتیاد اور نیست

عده ای از افراد بخصوص جوانان به علت بی اطلاعی از مضرات و پیامدها یا به تحریک دوستان، باور دارند مصرف تفریحی و تجربه ی یک بار مصرف، سبب لذت صرف وعدم اعتیاد خواهد شد. غافل از آن که بسیاری از مصرف کنندگان با همین انگیزه اقدام به مصرف می کنند و یک بار مصرف، سبب ایجاد تمایل و احساس مثبت برای ادامه ی مصرف شده است. پس مصرف الکل تفریح و سرگرمی نیست.

افسانه ۲: نوشیدن الكل بی ضرراست

الکل ماده مخدر 

محرک شبیه نیکوتین یا هروئین است و برخلاف غذا که باید جذب شود، مستقیما وارد جریان خون می شود  و در نهایت روی بخش های مختلف مغز اثرات منفی می گذار بدن را مختل می کند، موانع بازدارنده و کنترل کننده رفع و احساس کاذب از اعتماد به نفس را در اشخاص تولید می کند. به این ترتیب بسیاری از کسانی که الکل نوشیده اند هنگام رانندگی با سرعت زیاد تصادف می کنند و بس آسیب های دیگر را متحمل می شوند که در همین مجله به بخشی از آنها اشاره شده است.

افسانه ۳: الكل مشکلات هیجانی را برطرف می کند

هرچند که الکل هیجانات را تندتر می کند معلوم نیست کدام یک از هیجانات و احساسات منفی یا مثبت ما آزاد می شوند. هر کسی نسبت به الکل به شکلی واکنش نشان می دهد. از آن گذشته یک شخص واحد نیز در هر بار مصرف الکل واکنش متفاوتی دارد و گاهی باعث تشدید هیجانات منفی می شود. همین مورد باعث می شود فردی در مصرف الکل به شدت غمگین، ناراحت و در خود فرورفته شود و دیگری شادی کاذبی را به دست آورد که البته موقتی است.

افسانه ۴: الكل انسان را اجتماعی می کند

هر کسی در مواقعی احساس خجالت دارد، این امر به ویژه در میهمانی هایی که همه اشخاص را لزوما نمی شناسید، بیشتر است. در این شرایط بعضی احساس می کنند با خوردن الکل راحت تر می شوند؛ اما این راه حل مشکل نیست زیرا بعد از مصرف چند بار الكل فرد دچار اعتیاد می شود و دیگر بدون مصرف الکل نمی تواند در چنین مجالسی شرکت کند.

افسانه ۵: به واسطه ی مصرف الکل می توان انرژی و شادی بیشتری را به دست آورد

باید یادآور شد مصرف الکل بر روی عملکردهای مغزی تأثیر مستقیم و غیرمستقیم دارد و سبب اختلال در عملکردهای مختلفی جسمی می شود و بنابراین نمی تواند احساس شعف و شادی داشته باشد.

افسانه ۶: مصرف کمی الکل باعث افزایش قدرت جنسی می شود

نتایج بررسی ها حکایت از این واقعیت دارد که در درازمدت همزمان با وابستگی جسمی و روانی به الكل، کاهش میل جنسی در مصرف کننده و حتی عملکرد جنسی را به دنبال خواهد داشت.

افسانه ۷: آسیبهای ناشی از مصرف الکل نسبت به سایر مواد کمتر است

 پژوهش ها نشان داده اند، آثار سوء مصرف ناشی از مصرف الکل، گاهی به مراتب بالاتر است و بروز خسارت های شدید جسمی و روانی در ابعاد مختلف می شود.

افسانه ۸: با قدرت اراده ام هر وقت بخواهم دیگر الكل مصرف نمی کنم

این باور اشتباه در مصرف مواد مخدر نیز وجود دارد؛ این در حالی است که افراد از اصطلاحات وابستگی و تحمل که در زمینه ی اعتیاد به مواد مخدر مطرح می شود، اطلاعی ندارند. طبق تعریف، فرد به مرور زمان مجبور می شود برای بدست آوردن لذت اولیه، به مقدار بیشتر مصرف ماده پناه ببرد، و در واقع دچار تحمل نسبت به ماده می شود و در ادامه جسم و روان فرد دچار وابستگی خواهد شد، طوری که نمی تواند ماده را کنار بگذارد و در این صورت دچار علائم دردناک ترک و محرومیت می شود. بنابراین با وجود تحمل و وابستگی به ماده، اراده ی شما برای قطع مصرف ضعیف و ناتوان می شود.
مصرف الکل بر روی عملکردهای مغزی تأثیر مستقیم و غیرمستقیم دارد و سبب اختلال در عملکردهای مختلفی جسمی می شود.

افسانه ۹: الکل می تواند جایگزین خوبی برای ترک سایر مواد باشد

برخی که در حال ترک سایر مواد مخدر مثل تریاک هستند، فکر می کنند می توانند الکل را جایگزین آن بکنند و با خود می گویند الكل مواد را می شوید و از بین می برد. در حالی که این فکر و باور نیز غلط و نادرست است، چراکه این فرد نه تنها اعتياد را به این شکل ترک نمی کند، بلکه علاوه بر وارد کردن آسیب به جسم خود، دچار اعتیاد به ماده خطرناک تر دیگر، یعنی همان الكل، می شود.

افسانه ۱۰: من که نمی توانم مصرف نکنم، پس چرا خودم را عذاب دهم

اعتیاد به الکل، مانند بسیاری از مواد دیگر، گرچه سخت و طولانی اما درمان پذیر است و پزشکان و روان شناسان رویکردها و راهبردهای درمانی گوناگونی برای آن طرح ریزی کرده اند. پس اگر قصد ترک مصرف الکل را دارید می توانید برای درمان اقدام کنید.

ویژگی افراد مصرف کننده الکل

ویژگی های شخصیتی موثر در گرایش افراد به مشروبات الکلی

  • تحمل کم در برابر فشارهای روانی و آشفتگی های ذهنی

درجه ی تحمل افراد در برابر فشارهای زندگی و آشفتگی های روانی مانند خشم، استرس و اضطراب متفاوت است به طوری که برخی افراد آستانه تحمل بالایی دارند و به اصلاح  تا باور هستند اما در مقابل، برخی افراد در مواجه  کوچک ترین سطح فشار روانی و رویارویی با هیجانات ناخوشایند دچار ضعف می شوند و به مصرف الکل، که اثرات کوتاه مدتی مانند تحمل و فراموشی هیجانات منفی دارد،

  • ابتلا به اختلالات روانی

گویند افراد چون به سمت الکل می روند، دچار اختلالات روانی مانند افسردگی می شوند و برخی دیگر معتقدند افسردگی باعث گرایش افراد به سمت مصرف الکل و سایر مواد می شود؛ هر دو این پذیرفتنی است. در واقع بسیاری از مردم نشانه های افسردگی  را نمی شناسند و متوجه نیستند دچار این بیماری شده اند و برای رهایی از این هیجانات و رفتارهای منفی بنا به توصیه ی دوستان یا چاره اندیشی نادرست، به سمت مصرف الکل کشیده می شوند. در حالی که مصرف الکل در کوتاه مدت باعث هیجانات مثبت می شود، در بلندمدت باعث تشدید افسردگی آنان خواهدشد.
افرادی که در مهارتهای اجتماعی و برقراری رابطه با دیگران ضعیف هستند، به دلیل فرار از انزوا و کاهش رنج تنهایی به مصرف الکل می پردازند.

  • هیجان خواهی بالا

     

هیجان خواهی یکی از ویژگیهای طبیعی افراد مخصوصا نوجوانان و جوانان است که در برخی از آنان نیز شدت بیشتری پیدا می کند.

ماجراجویی، میل به تجربیات تازه، بیزاری از تجربیات تکراری، تمایل به نقض قوانین اجتماعی و پرشوری، از ویژگی های افراد هیجان خواه است. طبق تحقیقات مختلف همین ویژگیها، در بسیاری از افرادی که تمایل به مصرف الکل دارند یا به الكل اعتیاد دارند، پررنگ است  

  • روان رنجورخویی بالا

     

افرادی که الکل مصرف می کنند در مقایسه با افراد غیر مصرف کننده، روان رنجورخویی بالاتری دارند. منظور از روان رنجورخویی، دارابودن خصوصیاتی مانند نگرانی زیاد، ناایمنی، عصبی بودن، مضطرب بودن، تحریک پذیری، دمدمی بودن، بدبینی، خودمحوری و بی دقتی است.

  • ضعف در مهارت های اجتماعی

     

افرادی که در مهارتهای اجتماعی و برقراری رابطه با دیگران ضعیف هستند، به دلیل فرار از انزوا و کاهش رنج تنهایی به مصرف الکل می پردازند. از سویی این افراد برای یافتن منزلت اجتماعی در میان جمع و مهمانی ها ، بیشتر در این گونه موقعیت ها به مصرف الکل روی می آورند تا ضعف مهارت اجتماعی خود را جبران کنند

  • ضعف در مهارت های شخصی

مطالعات مختلف و فراوانی در کشورهای مختلف جهان نشان داده اند، افراد به این دلیل به مصرف الکل می پردازند که بسیاری از مهارتهای شخصی مهم برای زندگی سالم را نیاموخته اند یا بد آموخته اند. ضعف درمهارت هایی مانند خودآگاهی، حل مسئله،تصمیم گیری، تفکرنقادانه،رفتار قاطعانه، کنترل و مقابله با استرس و… می تواند منجر به گرایش افراد به مصرف الکل و مواد شود؛ مثلا کسی که به دلیل ضعف در رفتار قاطعانه نمی تواند در مقابل تعارف و فشار دیگران به مصرف الکل نه بگوید و مقاومت کند.

  • خودانگاره و عزت نفس پایین

پژوهش های مختلفی نشان داده اند، افرادی که احساس حقارت می کنند ارزشی برای خود قائل نیستند وکمتر از خود رضایت دارند، بیشتر دچار اعتیاد می شوند در مقابل فشار دیگران به مصرف مواد به راحتی تسلیم دیگر از دلایلی که باعث افزایش مصرف مواد در این افراد احساس های منفی است که این افراد نسبت به خود برای کاهش رنج ناشی از آن به مصرف الکل روی می آوردند

  • داشتن نگرش مثبت به الكل 

افرادی که نگرش ها و باورهای مثبت یا خنثی به الکل دارند، احتمال مصرف بیشتر از کسانی دارند که نگرششان به مواد منفی است. برخی این نگرش های مثبت عبارت اند از: کسب بزرگی و تشخص، رفع دردهای جسمی و خستگی، کسب ارامش  روانی و توانایی مصرف بدون ابتلا به اعتیاد.

در پایان خاطرنشان می کنیم هیچ گاه براساس یکی از موارد فوق  دست به قضاوت نزنیم و این گونه فرض نکنیم که اگر فردی یکی از  موارد فوق را داشت، پس حتما به سمت مصرف مشروبات الکلی مواد می رود، زیرا این گونه نیست؛ همانطور که در ابتدای مطلب اشاره شد، دلایل زیادی برای گرایش افراد به سمت مصرف مواد وجود داد و جهت علت یابی باید عوامل گوناگون را در کنار هم ارزیابی کرد

راه های پیشگیری از مصرف مشروبات الکلی

  • درباره ی مشروبات الکلی و عوارض آن، اطلاعات کسب کنید.

هنگامی که افراد درباره ی الکل و مضرات آن اطلاعات درست و کافی به دست آوردند، تمایل کمتری برای مصرف آن خواهند داشت. چرا که این آگاهی باعث افزایش هوشیاری، آینده نگری و از همه مهم تر، اصلاح باورهای غلط افراد نسبت به مصرف الکل خواهد شد.

  • مهارتهای زندگی و شخصی خود را افزایش دهید .

مهارتهایی مانند خودآگاهی، ارتباط مؤثر، حل مسئله، تصمیم گیری و تفکر نقادانه از جمله مهارتهای مهم زندگی هستند.

آموزش و فراگیری این مهارتها باعث پیشگیری از مشکلات روانی – اجتماعی، مانند مصرف مشروبات الکلی می شود. مجموعه مهارتهای بیان شده و اثر آنها، ابزاری قوی برای دفاع از گرایش به مصرف مشروبات الکلی در اختیار شما قرار می دهد.

  • برای زندگی خود اهداف درستی تنظیم کنید.

چنانچه فرد اهداف زندگی خود را نشناسد، دچار بی هدفی، کسالت، ناامیدی و درماندگی می شود. اهدافی مثل موفقیت تحصیلی، رضایت خانواده و فرد سالمی برای اجتماع بودن، اهداف کلی و بلندمدت هستند که هر فرد برای رسیدن به آن باید اهداف میان مدت و کوتاه مدتی را تعیین کند. مثلا اگر هدف بلندمدت، ادامه تحصیل در دانشگاه باشد، هدف میان مدت می تواند موفقیت در امتحانات پایان سال یا پایان ترم باشد و همچنین اهداف کوتاه مدت آشنایی با رشته های تحصیلی در مقاطع بالاتر و بازار کار آنها برنامه ریزی و مشاوره باشد؛ هدف کوتاه مدت روزانه نیز مطالب نامه ی تعیین شده است

با این روند، زندگی منظم و قابل پیش بینی می شود و در نهایت ناکامی و استرس نیز کاهش می آید

  • احترام و عزت نفس خود را افزایش بدهید

     

گاهی افراد با بعضی رفتارهای ناسالم و غیرمعمول سعی در به دست آوردن احترام، توجه و حمایت دیگران دارند؛ مانندمصرف الكل که باید با رفتارهای سالم جایگزین شوند.

همچنین ضعف در عزت نفس باعث روی آوردن فرد به رفتارهای ناسالم وغير اجتماعی می شود. در زمینه ی افزایش عزت نفس به این نکته توجه داشته باشید که هیچکس شبیه دیگری نیست، هر فرد تک و بی نظیر است

اما شباهت ها و تفاوتها، با خوب و بد بودن ما ارتباطی ندارد؛ به عبارت دیگر بحث ارزشمندی فرد جدا از بحث تفاوتهای اوست، یعنی ما با دیگران نه تنها از نظر ظاهرمان، بلکه عقایدمان، علائق مان و سلیقه هایمان نیز تفاوت داریم؛ این تفاوتها نه  نه عیب است و نه بد، بلکه فقط تفاوت است.

  • توانایی مقابله و مدیریت استرس خود را افزایش دهید

هرجا که تغییری رخ دهد ما با یک استرس روبه رو هستیم زیرا باید تلاش کنیم ثبات جدیدی به دست بیاوریم و دوباره با شرایط جدید سازگار شویم. فرایند دوباره ی سازگاری به جسم و روان فشار وارد می کند. در این مواقع ممکن است فرد برای کاهش فشار ناشی از استرس به سمت مصرف مشروبات الکلی برود. حال آن که با یادگیری شیوه های کاهش و مدیریت استرس به راحتی می تواند با این استرس مقابله کند راهکارهایی مانند تنفس عميق، ورزشهای هوازی خودگویی مثبت، تکنیکهای حواس پرتی و بسیاری از روشهای دیگر، که می توان در کتابهای مختلف آنها را یافت، بسیار مفید هستند

  • حمایت اجتماعی خود را گسترش دهید.

مادر طول زندگی دچار استرس ها و هیجانات منفی که در این هنگام نیازمند کمک و حمایت دیگران هستیم؛ مانند اعضای خانواده و دوستان.در مواقع سخت، چنین افرادی می توانند به شما احساسات خوبی تزریق کنند. سعی کنید بیشتر در میان دوستان و اقوام دلسوزتان، که شما را درک می کنند، باشید. آنها به شما کمک می کنند خود را یک فرد ارزشمند بدانید و بتوانید زودتر خودتان را پیدا کنید و روی پای خود بایستید. البته در این بین، هنگام انتخاب دوستان و اطرافیان باید هوشیار باشید و به سمت افرادی بروید که به شمادر سازگاری سالم کمک می کنند.

  • نه گفتن و مقابله با فشار همسالان را یاد بگیرید.

در زمانی که افراد میل به تأیید دوستان و همسالان خوددارند و عزت خود را در گرو تأیید آنان می دانند، به محض فشار از سوی دوستان مبنی بر مصرف الکل، نمی توانند مقاومت کنند و در نهایت به مصرف روی   می آورند. نه گفتن مهارتی است که افراد در این مواقع می توانند از آن بهره بگیرند. در این موقع فرد با حفظ احترام خود و دیگران، با نظر یا فشار دیگران مخالفت می کند. جالب آن که عموما این گونه رفتار قاطعانه باعث افزایش حرمت فرد در مقابل دیگران می شود.

  • برای اوقات فراغت خود برنامه داشته باشید.

داشتن اوقات فراغت برای هر فردی لازم و ضروری است. افرادی دائم خود را مشغول کار و تحصیل می کنند که باعث فرسودگی آنان در گذر زمان می شود، برخی نیز فقط دوست دارند زمان خود را به تفریح و گذر وقت بگذرانند.

در حالی که برای داشتن یک زندگی سالم باید جنبه ی اعتدال را رعایت کرد. سعی کنید برای تفریح خود وقت بگذارید. البته زمان و وقتی که برنامه ریزی شده و هدف دار باشد.

  • از متخصصین کمک بگیرید.

اختلالات روانی و مصرف الكل ارتباط تنگاتنگی باهم دارند. ممکن است افرادی که از اختلال روانی رنج می برند برای کاهش این رنج به سمت مصرف الکل روی بیاورند. بهترین روش برای کنترل و درمان این بیماریها مراجعه به متخصص روانشناس یا روان پزشک است

نظرات

پاسخی بگذارید